隨:元亨利貞,無咎。
Tùy. Nguyên hanh. Lợi trinh. Vô cữu.
Tùy kia cao trọng biết bao, Hanh thông, lợi ích, bề nào cũng hay. Nếu mà theo trọn đường ngay, Thời Tùy mới khỏi mỉa mai miệng đời.
Hình tượng quẻ
Thượng quái Đoài tượng hồ, hạ quái Chấn tượng sấm. Đọc hai lớp hình tượng cùng ý nghĩa toàn quẻ dưới đây.
Phân tích toàn quẻ Trạch Lôi Tùy
Thoán từ
隨:元 亨 利 貞,無 咎。
Tùy. Nguyên hanh. Lợi trinh. Vô cữu.
Dịch.
Tùy kia cao trọng biết bao,
Hanh thông, lợi ích, bề nào cũng hay.
Nếu mà theo trọn đường ngay,
Thời Tùy mới khỏi mỉa mai miệng đời.
Phương châm thứ nhất: Phải lấy Chân, Thiện, Mỹ, làm mục tiêu để vươn lên, phải lấy sự công chính làm cùng đích để đạt tới, rồi ra cuộc đời của mọi người cũng được hanh thông, cũng được lợi ích thật sự.
Thoán Truyện.
隨,剛 來 而 下 柔,動 而 說,隨。大 亨 貞,無 咎,而 天 下 隨
時,隨 之 時 義 大 矣 哉!
Thoán viết:
Tùy. Cương lai nhi há Nhu. Động nhi duyệt tùy. Đại hanh trinh vô cữu. Nhi thiên hạ tùy thời. Tùy thời chi nghĩa đại hỹ tai.
Dịch. Thoán rằng:
Cứng xuống dưới mềm,
Đây vừa tác động, kia liền vui theo,
Dưới trên, hòa xướng, thương chiều.
Thời hay mãi mãi, khỏi điều chê bai,
Nếu mà thiên hạ tùy thời,
Tùy thời mà hiểu, lớn thôi không chừng.
Tùy thời dẫu sao cũng vô cùng quan trọng, vì nhờ thời gian và hoàn cảnh, với tất cả sự thách đố cam go của chúng, mà cốt cách của mỗi người, theo đà thời gian, dần dà sẽ được minh định bằng tầm hiểu biết, bằng cái yêu, cái ghét, cái thích thú đặc biệt của mỗi người; niềm tin tưởng, chí hướng, và sự quyết tâm thực hiện chí hướng ấy của mỗi người (Tùy thời chi nghĩa đại hỹ tai).
Tạo ra được nhiều điều an vui sẽ có người ta theo. Sau quẻ Lôi Địa Dự là Trạch Lôi Tùy. Tượng quẻ Tùy có thượng quái Đoài, hạ quái Chấn được hiểu là sấm động trong nước đầm cũng phải tuân theo. Quẻ này hào Dương ở dưới cùng để nhường cho hào quái âm ở ngoại quái Đoài lên trên hết. Động có hòa duyệt, tượng quẻ tùy thời, tùy đường mà động tĩnh.
Sơ lược từng hào của quẻ Trạch Lôi Tùy
Sơ Cửu : dương cương đắc chính, chỉ bậc quân tử ở vị thấp, vào thời Tùy phải mềm mỏng với hai âm ở trên, nhưng vẫn giữ trinh chính, sẽ thành
công. (Ví dụ Lưu Bị phải tạm ẩn nhẫn ở nhờ Tào Tháo, nhưng dám ký tên vào tờ huyết thệ diệt Tào cứu Hán)
Lục Nhị : trùng âm, ở thời Tùy thân cận ngay với Sơ Cửu, bỏ rơi Cửu Ngũ, nên mất chính nghĩa. Nói một cách khác, thấy lợi gần bỏ nghĩa xa. (Ví dụ người Quốc Gia mà đi theo Cộng Sản)
Lục Tam : cũng âm hào nhưng cư dương vị, ở thời Tùy biết theo Cửu Tứ, bỏ Thượng Lục, tức là bỏ tà theo chính, trái với Lục Nhị bỏ chính theo tà, nên được lợi cư trinh. (Ví dụ: Châu Xương ,trước theo giặc Khăn Vàng, may gặp được Quan Công, liền theo ngay).
Cửu Tứ : có tài, nhưng vì kẻ theo phần nhiều là tiểu nhân (Nhị,Tam), nếu không biết xử sự đúng đạo lý, buông thả che chở chúng, thì sẽ bị họa. (Ví dụ Hồng Tú Toàn tụ họp quân ô hợp phá nhà Thanh, nhưng vì thiếu kỷ luật nên Thái Bình Thiên Quốc sớm bị tan rã)
Cửu Ngũ : ở vị chí tôn, hết lòng tin theo hiền thần Lục Nhị, nên được Cát (ví dụ Tề Hoàn Công cương quyết tín nhiệm Quản Trọng, nên nước Tề được cường thịnh)
Thượng Lục : đạo Tùy đã đạt tới cực điểm, vì người lãnh tụ xứng đáng, biết khoan dung đại lượng. (Ví dụ Thái Vương, tổ nhà Chu, bỏ ấp Mân chạy sang Kỳ Sơn, dân chúng đều theo đi). Chú ý : Theo thường lệ, đến hào Thượng thì vận hội đang diễn tiến biến sang một vận hội mới. Duy quẻ Tùy chỉ nói đến tâm lý, nên hào thượng vẫn còn Tùy mà được Hanh.
Ý nghĩa của quẻ Trạch Lôi Tùy
Hạ quái Chấn có hào dương sẽ thắng, hào âm phải tùy theo. Đoài thượng quẻ ở vị trí trên, Chấn hạ quẻ ở vị trí dưới. Ứng quẻ là bất kỳ địa
vị nào, nên tin theo ai. Tùy ở đây không có ý nghĩa là tùy theo người nào đó mà tùy theo thời thế, Chấn thì cương, Đoài thì hòa duyệt.
Tượng quẻ Tùy “Trạch Trung Hữu Lôi” là đầm có tiếng sấm nổ. Nếu muốn thành công thì phải tùy viên, tùy tòng, tùy phái tuân theo thì mới thuận. Bên cạnh đó cần biết tôn trọng ý kiến của người khác, nghe theo sự giúp đỡ của người đáng kính thì mọi việc dễ dàng được giải quyết và đem đến nhiều lợi lộc.
Quẻ Trạch Lôi Tùy tốt cho việc gì?
Quẻ này trung bình, mọi sự đều ở mức độ bình bình, không tốt, cũng không xấu. Nếu biết lựa thời thì biến mọi sự tốt hơn. Toàn quẻ có 2 điều cần lưu ý cho công việc:
- Nếu bản thân kém cỏi, thì dù đứng ở vị trí cao trong bất kỳ công việc gì cũng nên nghe theo lời khuyên của người tài trí dù ở ở địa vị thấp hơn.
- Nếu bản thân là người tài cao, tuy nhiên địa vị thấp kém, theo quẻ Tùy thì phải phò tá, hỗ trợ sẽ được người trên quý trọng, dù người đó có ít tài nhưng vô cùng đôn hậu.
Trong cuộc sống tùy vào hoàn cảnh của mình mà người sở hữu quẻ Tùy nên để tâm. Hào Sơ Cửu thể hiện địa vị thấp, biết vậy phải mềm mỏng với mọi người, mặt khác vẫn giữ vững được trinh chính, không nên xu phụ. Hào Lục Nhị gặp thời không nên ham những lợi nhỏ ở gần mà bỏ qua đi nghĩa lớn ở xa. Nếu là hào Lục Tam thì phải biết bỏ tà theo chính. Hào Cửu Tứ thì bản thân có tài, được thiên hạ tin theo nhưng lại bị hung nên không nên quá tự cao tự đại. Hào Cửu Ngũ, hào Thượng Lục đãi Lục
Nhị tốt, càng khoan dung độ lượng, mọi người càng theo đến cùng và thuận lợi cho công việc.
Sáu hào của quẻ
Hào 1 · Sơ Cửu
dương cương đắc chính, chỉ bậc quân tử ở vị thấp, vào thời Tùy phải mềm mỏng với hai âm ở trên, nhưng vẫn giữ trinh chính, sẽ thành
công. (Ví dụ Lưu Bị phải tạm ẩn nhẫn ở nhờ Tào Tháo, nhưng dám ký tên vào tờ huyết thệ diệt Tào cứu Hán)
Hào 2 · Lục Nhị
trùng âm, ở thời Tùy thân cận ngay với Sơ Cửu, bỏ rơi Cửu Ngũ, nên mất chính nghĩa. Nói một cách khác, thấy lợi gần bỏ nghĩa xa. (Ví dụ người Quốc Gia mà đi theo Cộng Sản)
Hào 3 · Lục Tam
cũng âm hào nhưng cư dương vị, ở thời Tùy biết theo Cửu Tứ, bỏ Thượng Lục, tức là bỏ tà theo chính, trái với Lục Nhị bỏ chính theo tà, nên được lợi cư trinh. (Ví dụ: Châu Xương ,trước theo giặc Khăn Vàng, may gặp được Quan Công, liền theo ngay).
Hào 4 · Cửu Tứ
có tài, nhưng vì kẻ theo phần nhiều là tiểu nhân (Nhị,Tam), nếu không biết xử sự đúng đạo lý, buông thả che chở chúng, thì sẽ bị họa. (Ví dụ Hồng Tú Toàn tụ họp quân ô hợp phá nhà Thanh, nhưng vì thiếu kỷ luật nên Thái Bình Thiên Quốc sớm bị tan rã)
Hào 5 · Cửu Ngũ
ở vị chí tôn, hết lòng tin theo hiền thần Lục Nhị, nên được Cát (ví dụ Tề Hoàn Công cương quyết tín nhiệm Quản Trọng, nên nước Tề được cường thịnh)
Hào 6 · Thượng Lục
đạo Tùy đã đạt tới cực điểm, vì người lãnh tụ xứng đáng, biết khoan dung đại lượng. (Ví dụ Thái Vương, tổ nhà Chu, bỏ ấp Mân chạy sang Kỳ Sơn, dân chúng đều theo đi). Chú ý : Theo thường lệ, đến hào Thượng thì vận hội đang diễn tiến biến sang một vận hội mới. Duy quẻ Tùy chỉ nói đến tâm lý, nên hào thượng vẫn còn Tùy mà được Hanh.
Nguồn tư liệu và ghi chú biên soạn
Tra cứu cấu trúc và tên quẻ: quekinhdich.net ↗. Nội dung luận quẻ tham khảo tài liệu “Luận Cát - Hung, giải mã ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch” trang 81–85, biên soạn: simphongthuy.vn.
Phần hình tượng được biên soạn từ thượng quái và hạ quái. Không coi đây là trích nguyên văn Đại Tượng.
Tư liệu tham khảo văn hóa và chiêm nghiệm. Kết quả không quyết định tương lai hay thay thế thông tin thực tế.